ไซนัสอักเสบ… สำคัญหรือไม่? พร้อมวิธีรักษาป้องกันและการดูแลตนเองเมื่อเป็นโรค
ไซนัสอักเสบ เป็นโรคที่สามารถส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวันได้มากทีเดียว โดยจะส่งผลต่อระบบทางเดินหายใจโดยตรง ทำให้ผู้ป่วยรู้สึกไม่สบายตัว เหมือนคนป่วยเป็นหวัดอยู่ตลอดเวลา ซึ่งจะทำให้บุคลิกภาพดูแย่ลงอีกด้วย
เพราะฉะนั้น เราไปทำความรู้จักกันดีกว่าว่าโรคไซนัสอักเสบเกิดจากอะไร และมีวิธีรักษาป้องกันได้อย่างไรบ้าง จะได้รับมือได้เท่าทันโรคยิ่งขึ้น…
ไซนัสอักเสบ คืออะไร?
ไซนัสอักเสบ (Sinusitis) คือ โรคที่เกิดจากโพรงอากาศที่อยู่ข้างจมูกมีการอักเสบ โดยการอักเสบของโพรงอากาศที่อยู่ข้างจมูกเกิดขึ้นจากการติดเชื้อ และผู้ที่มีโอกาสที่จะเป็นโรคนี้คือ ผู้ที่ป่วยเป็นโรคหวัดตามปกติ อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยโรคหืด ก็นับเป็นผู้ที่มีความเสี่ยงในการเกิดโรคไซนัสอักเสบสูง โดยมีความเสี่ยงในการเกิดโรคนี้มากถึง 50% เลยทีเดียว
โรคไซนัสอักเสบ มี 3ชนิด คือ
- โรคไซนัสอักเสบแบบเฉียบพลัน (Acute sinusitis)
เป็นชนิดหลักๆ ที่พบได้ทั่วไป ซึ่งอาการผู้ป่วยจะค่อนข้างแย่ในช่วง 10 วันสุดท้าย แต่ส่วนใหญ่แล้วอาจจะไม่ได้เกิดจากสาเหตุที่อันตรายหรือรุนแรง
- โรคไซนัสอักเสบแบบเรื้อรัง (Chronic sinusitis)
โรคไซนัสแบบเรื้อรังนั้นอาการจะเป็นน้อยกว่าโรคไซนัสอักเสบแบบเฉียบพลัน โดยจะมีระยะเวลาอยู่มากกว่า 12 สัปดาห์ และอาจจะต้องใช้ระยะเวลาพอสมควรในการรักษา
- โรคไซนัสอักเสบกึ่งเฉียบพลัน (Subacute sinusitis)
โรคไซนัสอักเสบกึ่งเฉียบพลันจะมีระยะเวลาในการติดเชื้อไม่เกิน 8 สัปดาห์ และมีวิธีที่สามารถรักษาให้หายได้ง่าย
สาเหตุของโรคไซนัสอักเสบ
โรคไซนัสอักเสบ เกิดได้จากหลายสาเหตุ ดังนี้
- เชื้อแบคทีเรีย
การติดเชื้อแบคทีเรียสามารถที่จะทำให้เกิดโรคไซนัสอักเสบได้ เพราะเป็นการติดเชื้อแบบซ้ำๆ ซึ่งแบคทีเรียที่พบได้หลักๆ อันเป็นตัวการทำให้เกิดโรคไซนัสอักเสบ คือ
- Streptococcus pneumonia
- Haemophilus influenza
- Moraxella catarrhalis
- Streptococcal species
- Anaerobic bacteria
- Staphylococcus aureus
- โรคภูมิแพ้
ภาวะภูมิแพ้ถือเป็นอีกหนึ่งสาเหตุที่ทำให้เกิดโรคไซนัสอักเสบ เพราะจะทำให้เยื่อบุจมูกอักเสบและเกิดการบวมขึ้น หรือแม้แต่กระทั่งอากาศภายในที่ไหลเวียนได้ไม่ดีพอก็ส่งผลทำให้เกิดโรคไซนัสอักเสบได้เช่นกัน
- ภาวะกรดไหลย้อน
ภาวะกรดไหลย้อนเป็นภาวะที่เกิดกรดขึ้นภายในกระเพาะ โดยจะมีการไหลย้อนของกรดในกระเพาะกลับมาที่โพรงหลังจมูก (nasopharynx) จึงทำให้กรดนี้ส่งผลกระทบต่อเยื่อบุจมูกได้ และยังสามารถส่งผลกระทบทำให้การติดเชื้อแบคทีเรียต่างๆ ได้ง่ายกว่าปกติ
สาเหตุเบื้องต้นที่กล่าวมา ถือเป็นสาเหตุที่เกิดจากการบวมของเยื่อบุจมูก (mucosal obstruction cause) เป็นส่วนใหญ่
อาการของโรคไซนัสอักเสบ มีอาการที่สามารถบ่งบอกได้เฉพาะเจาะจง คือ
- มีอาการปวดหน่วงในบริเวณไซนัส เช่น โหนกแก้ม รอบกระบอกตา หน้าผาก หรือหัวตา
- เมื่อเปลี่ยนท่าน้ำมูกจะไหลออก โดยจะเป็นสีเขียวหรือเป็นหนองข้นๆ
- มีอาการแน่นจมูกอยู่ตลอด
- ได้กลิ่นเหม็นคาวอยู่ตลอดเวลา
- โรคไซนัสอักเสบแบบเฉียบพลัน มีอาการประมาณ 4 สัปดาห์
- โรคไซนัสอักเสบแบบเรื้อรัง มีอาการมากกว่า 12 สัปดาห์
- ควรพักผ่อนให้เพียงพอ
- รักษาความอบอุ่นให้ร่างกาย
- ประคบร้อนในบริเวณที่ปวด
- ไม่ควรอยู่ในพื้นที่ที่มีอากาศเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว
โรคไซนัสอักเสบแบ่งเป็น 2 ประเภทอย่างที่กล่าวไปข้างต้น และแต่ละประเภทก็มีระยะเวลาในการเกิดโรคแตกต่างกันดังนี้
ภาวะแทรกซ้อน โรคไซนัสอักเสบจะมีภาวะแทรกซ้อนที่สามารถแบ่งได้ คือ
- การติดเชื้อ ผู้ป่วยโรคไซนัสอักเสบ การติดเชื้อถือเป็นอาการของภาวะแทรกซ้อนที่เกิดขึ้นได้เป็นปกติ แต่การติดเชื้อก็จะค่อยๆ ดีขึ้นตามลำดับตามระยะเวลาของโรค
- การรับรู้ด้านการสัมผัสลดลง โดยเฉพาะการสัมผัสกลิ่น ซึ่งประสิทธิภาพในการรับรู้กลิ่นจะลดลง หากก็เกิดขึ้นแค่เพียงชั่วคราวเท่านั้นหรือบางรายก็อาจจะสูญเสียแบบถาวร ในกรณีที่เกิดการอุดตันบริเวณรูจมูก ซึ่งจะทำให้เส้นประสาทสำหรับการดมกลิ่นอักเสบตามมา
- ต่อมน้ำลายอุดตัน สาเหตุมาจากเมือกที่อยู่ในโพรงไซนัสมาอุดตันต่อมน้ำลาย ทำให้กลายเป็นไวรัส ซึ่งสามารถขยายไปสู่โครงสร้างทั่วไปภายในระบบหายใจ
วิธีรักษาโรคไซนัสอักเสบ
สำหรับการรักษาโรคไซนัสอักเสบ จะใช้วิธีรักษาทางการแพทย์เป็นหลักโดยมีวิธีคือ
- การใช้ยารักษา โรคไซนัสอักเสบสามารถที่จะใช้ยารักษาได้ แต่จะต้องเป็นยารักษาที่อยู่ในการดูแลของแพทย์ โดยจะแบ่งกลุ่มยาที่ใช้รักษาดังนี้
- ยาปฏิชีวนะ ได้แก่ ยา Penicillin และยา Tetracycline
- ยาลดบวม สำหรับยาลดบวมนั้นจะใช้เป็นยา 2 ชนิดคือ ยาต้านการอักเสบ และยาหดหลอดเลือด
- ยาต้านฮิสตามีน
- ยาละลายมูก
- การล้างไซนัส การล้างไซนัสจะใช้ในผู้ป่วยที่มีอาการมามากกว่า 3 สัปดาห์ โดยการล้างไซนัสจะใช้อยู่ด้วยกัน 2 วิธี คือ
- การล้างไซนัสโดยตรง คือ แพทย์จะทำการเจาะผนังไซนัสในช่องจมูก แล้วทำการล้างตามปกติ
- การล้างไซนัสด้วยเครื่องดูดเสมหะ คือ วิธีล้างไซนัสที่จะใช้สำหรับเด็ก โดยจะใช้น้ำเกลือผสมยาลดบวมในการล้าง
- การผ่าตัด หลังจากได้รับการรักษาด้วยวิธีอื่นๆ แล้ว แต่ไม่สามารถรักษาโรคให้หายได้ แพทย์จะใช้วิธีรักษาโรคไซนัสอักเสบด้วยการผ่าตัด ซึ่งจะเรียกการผ่าตัดว่า functional endoscopic sinus surgery โดยใช้วิธีผ่าตัดผ่านกล้องไปทางรูจมูก
วิธีป้องกันโรคไซนัสอักเสบ
ในส่วนของวิธีป้องกันโรคไซนัสอักเสบ สามารถทำได้จากการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ดังนี้
- ดื่มน้ำสะอาด
- ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
- เลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์
- หลีกเลี่ยงพื้นที่ที่มีมลพิษที่ส่งผลต่อระบบหายใจ
โรคไซนัสอักเสบ เป็นโรคที่สามารถส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันได้เป็นอย่างมาก โดยเฉพาะอันตรายต่อประสาทรับรู้กลิ่น เพราะฉะนั้น เมื่อเกิดความผิดปกติควรที่จะต้องรักษาโดยด่วน
ขอบคุณบทความจาก : honestdocs
บทความอื่นที่น่าสนใจ : หน้ากาก N95 ทำเองได้จาก 2 สิ่งนี้
ใส่ความเห็น